Bebeklerde ilk süt dişi çoğunlukla altıncı ay civarında çıkar; ancak birkaç ay önce ya da sonra çıkması da olağandır. Diş çıkarma döneminde salya artışı, eline geçeni ağzına götürme ve ısırma isteği, diş etinde kızarıklık ve huzursuzluk sık görülen belirtilerdir. Yüksek ateş, ishal ya da belirgin halsizlik ise diş çıkarmaya bağlanmamalı; bu durumlarda çocuk doktoruna başvurulmalıdır.
Süt dişleri hangi sırayla çıkar?
Toplam yirmi süt dişi vardır ve çoğu çocukta iki buçuk ile üç yaş arasında hepsi tamamlanır. Çıkış sırası genellikle aşağıdaki gibidir; her bebeğin kendi takvimi olduğunu, birkaç aylık farkların çoğunlukla sorun olmadığını unutmayın.
| Diş grubu | Yaklaşık çıkış dönemi |
|---|---|
| Alt ön orta kesiciler | 6–10 ay |
| Üst ön orta kesiciler | 8–12 ay |
| Yan kesiciler | 9–16 ay |
| Birinci azı dişleri | 13–19 ay |
| Köpek dişleri | 16–23 ay |
| İkinci azı dişleri | 23–33 ay |
Dişlerin çıkış sırasında kardeşler arasında bile farklılık olabilir. Bazı bebekler doğuştan diş ile doğar; bu durumda dişin sağlamlığı ve emzirmeyi etkileyip etkilemediği diş hekimi tarafından değerlendirilir.
Sık görülen belirtiler
- Salya artışı, ağız çevresinde ve çenede kızarıklık
- Parmak, oyuncak ya da eline geçen her şeyi ısırma isteği
- Dişin çıkacağı bölgede diş etinde kızarıklık ve hafif şişlik
- Huzursuzluk, ağlama ve uyku düzeninde bozulma
- Emerken ya da beslenirken isteksizlik
- Kulağa ya da yanağa dokunma, ovuşturma
Belirtiler çoğunlukla dişin diş etini delip çıkmasından birkaç gün önce başlar ve diş göründükten sonra hafifler. Bazen dişin çıkacağı yerde mavimsi, sıvı dolu küçük bir kabarcık görülebilir; genellikle diş çıktıkça kendiliğinden geçer. Kabarcık büyüyorsa ya da bebeği rahatsız ediyorsa kontrol ettirin.
Bu dönemde uyku ve beslenme düzenini korumaya çalışmak bebeği de aileyi de rahatlatır. Huzursuz geçen gecelerde bebeği kucağa alıp sakinleştirmek, alışık olduğu uyku rutinini sürdürmek ve beslenmeden önce diş etini soğuk bir kaşıyıcıyla rahatlatmak işe yarayabilir. Bebeğin ağzından ve elinden sürekli bir şeyler geçtiği için kaşıyıcıları ve oyuncakları sık sık yıkamak da önemlidir.
Ateş ve ishal diş çıkarmaya bağlı mı?
Diş çıkarma döneminde vücut ısısında hafif bir yükselme görülebilir. Ancak yüksek ateş, ishal, kusma, döküntü ya da belirgin halsizlik diş çıkarmanın beklenen belirtileri değildir. Bu dönemde bebekler her şeyi ağzına götürdüğü için enfeksiyonlar da sıklaşabilir; belirtileri dişe bağlamak, altta yatan başka bir hastalığın gözden kaçmasına yol açabilir.
Bebeğinizde ateş varsa, ishal birkaç günü geçtiyse, beslenmeyi reddediyorsa ya da her zamankinden farklı bir halsizlik gözlüyorsanız çocuk doktorunuza başvurun. Ateş düşürücü ya da ağrı kesici ilaçları doktora danışmadan vermeyin.
Diş kaşıyıcı ve güvenli rahatlatma
Diş eti üzerine yapılan hafif baskı çoğu bebeği rahatlatır. Güvenli olarak kabul edilen yöntemler şunlardır:
- Ellerinizi yıkayıp temiz parmağınızla diş etine nazikçe masaj yapmak
- Buzdolabında soğutulmuş, ancak dondurulmamış silikon diş kaşıyıcı vermek; donmuş sert yüzey diş etini incitebilir
- Temiz, nemli ve soğutulmuş bir bezi gözetiminiz altında ısırtmak
- Salyayı yumuşak bir bezle sık sık silerek cildi kuru tutmak
Kaçınılması gerekenler de en az bunlar kadar önemlidir:
- Kolye ve bileklik tipi diş kaşıyıcılar: Boğulma ve takılan boncukların yutulması riski nedeniyle önerilmez.
- İçi sıvı dolu ya da parçalanabilen kaşıyıcılar: Delinip sızabilir ya da küçük parçalar kopabilir.
- Diş etine sürülen uyuşturucu jeller ve bitkisel ürünler: Çocuk doktoruna danışmadan kullanılmamalıdır; bazıları bebekler için uygun değildir.
- Bal ya da şekerli gıdalarla rahatlatma: Bir yaşından küçük bebeklere bal verilmez; şekerli gıdalar da yeni çıkan dişlerde çürük riskini artırır.
- Sert bisküvi ya da kırılabilen yiyecekler: Ağızda dağılıp boğazda takılabilir.
İlk dişten itibaren ağız temizliği
Ağız bakımı aslında ilk dişten önce başlar: Beslenmelerden sonra diş etlerini temiz ve nemli bir bez ya da parmak fırçasıyla silmek bebeği ağız temizliğine alıştırır. İlk diş göründüğünde bebeğe uygun, yumuşak kıllı küçük bir diş fırçasıyla günde iki kez fırçalamaya başlanır.
Fırçalamayı bebeği kucağınıza, başı göğsünüze yaslanacak şekilde yatırarak yapmak ağzın içini görmenizi kolaylaştırır. Bebek ağlasa ya da fırçayı ısırmaya çalışsa da kısa ve düzenli fırçalamalar zamanla alışkanlığa dönüşür.
Bu yaşta florürlü diş macunu pirinç tanesi kadar kullanılır. Bebeği biberonla uyutmamak, gece beslenmelerinden sonra ağzını silmek ve şekerli içeceklerden uzak tutmak erken çocukluk çürüklerini önlemeye yardımcı olur. İlk diş hekimi ziyareti için ilk diş çıktığında ya da en geç bir yaş civarında randevu alınabilir. Bu ziyaret bebeğin ve ailenin diş hekimiyle tanışması, beslenme ve fırçalama alışkanlıklarının konuşulması içindir. Çocuklarda diş sağlığıyla ilgili ayrıntılar için çocuk diş hekimliği sayfamıza, sık sorulan genel sorular için sık sorulan sorular sayfamıza göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Bebeğin dişi geç çıkarsa ne yapılmalı?
Dişlerin birkaç ay geç çıkması çoğu zaman olağandır ve ailesel olabilir. Bebeğiniz bir yaşını geçtiği hâlde hiç dişi çıkmadıysa ya da çıkış sırası belirgin biçimde farklıysa diş hekimine ve çocuk doktoruna danışmanız uygun olur.
Diş çıkarırken ateş olur mu?
Vücut ısısında hafif bir yükselme görülebilir, ancak yüksek ateş diş çıkarmanın beklenen bir belirtisi değildir. Bebeğinizin ateşi varsa bunu dişe bağlamadan çocuk doktorunuza danışın.
İlk diş ne zaman fırçalanmaya başlanır?
İlk süt dişi göründüğü andan itibaren yumuşak kıllı, bebeğe uygun küçük bir fırçayla günde iki kez fırçalamaya başlanır. Bu yaşta pirinç tanesi kadar florürlü diş macunu kullanılır. Dişler çıkmadan önce de diş etleri temiz, nemli bir bezle silinebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için diş hekiminize başvurun.
Randevu: Online randevu alabilir, 0 (224) 554 66 66 numaralı telefondan ya da WhatsApp üzerinden bize yazabilirsiniz. Santral Klinik: 23 Nisan Mah. Mithatpaşa Cad. Paradise Life Residence No:10/D, 16130 Nilüfer/Bursa. Pazartesi–Cumartesi 10:00 – 19:00, pazar kapalı.
Santral Klinik'te çocuk diş hekimliği
Santral Klinik'te çocuk diş hekimliği planlaması muayeneyle başlar; gerekirse görüntüleme yapılır ve seçenekler kişinin durumuna göre hekimle birlikte değerlendirilir. Sürecin aşamaları çocuk diş hekimliği sayfasında anlatılıyor.



