Doğru diş fırçalama, günde iki kez ve her seferinde yaklaşık iki dakika boyunca, yumuşak kıllı bir fırça ve florürlü diş macunuyla yapılır. Fırça diş eti çizgisine hafif bir açıyla tutulur, dişler bastırmadan küçük hareketlerle tek tek temizlenir. Fırçanın ulaşamadığı diş aralarının da her gün diş ipi ya da arayüz fırçasıyla temizlenmesi gerekir.
Fırçalamak basit bir alışkanlık gibi görünse de en sık yapılan hatalar tam da bu basitlikten doğar: aceleyle fırçalamak, fazla bastırmak ya da hep aynı bölgeleri temizleyip diğerlerini atlamak. Aşağıda adım adım tekniği ve dikkat edilmesi gerekenleri bulacaksınız.
Fırçalama ne kadar sürmeli?
Genel kabul gören öneri, sabah ve gece yatmadan önce olmak üzere günde iki kez, yaklaşık iki dakika fırçalamaktır. Gece fırçalaması özellikle önemlidir; uykuda tükürük akışı azaldığı için ağızda kalan yiyecek artıkları ve bakteri plağı dişlere daha uzun süre etki eder.
İki dakika, düşündüğünüzden uzundur. Çoğu kişi zamanlayıcı kullanmadan fırçaladığında bu sürenin altında kalır. Ağzınızı dört bölgeye (sağ üst, sol üst, sağ alt, sol alt) ayırıp her birine yaklaşık yarım dakika ayırmak, süreyi dengeli dağıtmanın kolay bir yoludur. Bazı elektrikli fırçalar bu bölge geçişlerini titreşimle hatırlatır.
Fırçanın açısı ve hareketi
Temel teknik, fırçanın kıllarını diş eti ile dişin birleştiği çizgiye yaklaşık 45 derecelik açıyla yerleştirmektir. Bu çizgi, bakteri plağının en çok biriktiği yerlerden biridir.
- Fırçayı diş eti çizgisine açılı tutun ve birkaç dişi kapsayacak şekilde küçük titreşim ya da daire hareketleri yapın.
- Ardından fırçayı diş etinden dişin ucuna doğru süpürür gibi hareket ettirin.
- Bu işlemi dişlerin dış yüzlerinde, sonra dil ve damak tarafındaki iç yüzlerinde tekrarlayın.
- Ön dişlerin iç yüzleri için fırçayı dikey tutup sap ucuyla yukarı aşağı hareket ettirin.
- Azı dişlerinin çiğneme yüzeylerini ileri geri hareketlerle temizleyin.
- Son olarak dilin üst yüzünü nazikçe fırçalayın ya da dil temizleyici kullanın.
Her seferinde aynı noktadan başlayıp aynı sırayla ilerlemek, bölge atlamayı önler. Çoğu kişi sağ eliyle fırçalarken ağzının sol tarafını daha iyi, sağ tarafını daha az temizler; bu yüzden zayıf kaldığınız tarafa bilerek biraz daha zaman ayırabilirsiniz.
Sert fırçalamanın zararları
Daha sert fırçalamak daha iyi temizlik anlamına gelmez. Bakteri plağı yumuşak bir tabakadır ve hafif hareketlerle uzaklaştırılabilir. Fazla bastırmak ya da sert kıllı fırçayla yatay “testere” hareketi yapmak zamanla şu sorunlara yol açabilir:
- Diş eti çizgisinin geriye çekilmesi ve kök yüzeylerinin açığa çıkması,
- Diş boynunda kama biçimli aşınmalar,
- Soğuk ve sıcağa karşı hassasiyet.
Fırçanızın kılları birkaç hafta içinde dağılıp yana yatıyorsa, büyük olasılıkla fazla bastırıyorsunuz. Fırçayı avuç içiyle sıkmak yerine kalem tutar gibi parmak uçlarıyla tutmak baskıyı azaltır. Diş eti çekilmesi fark ettiyseniz bunun nedeni muayenede değerlendirilmelidir; ileri durumlarda pembe estetik kapsamındaki diş eti işlemleri gündeme gelebilir.
Fırça ve macun seçimi
Çoğu yetişkin için yumuşak ya da orta-yumuşak kıllı, küçük başlı bir fırça uygundur. Küçük baş, en arkadaki azı dişlerine ulaşmayı kolaylaştırır. Elektrikli ya da manuel fırça seçimi kişisel bir tercihtir; önemli olan doğru teknik ve yeterli süredir.
Diş macununda temel ölçüt florür içermesidir; florür, mineyi güçlendirerek çürüğe karşı korumaya yardımcı olur. Fırçaladıktan sonra ağzı bol suyla çalkalamak yerine fazla macunu tükürmek, florürün dişlerle daha uzun temas etmesini sağlar. Hassasiyet ya da diş eti sorunları için özel macunlar vardır; hangisinin size uygun olduğunu hekiminize sorabilirsiniz. Beyazlatıcı olarak satılan bazı macunlar aşındırıcı parçacık içerebilir; düzenli kullanmadan önce danışmak iyi olur.
Çocuklarda kullanılacak macun miktarı ve florür içeriği yaşa göre değişir. Çocuğunuzun fırçalama alışkanlığı ve doğru miktar konusunda çocuk diş hekimliği sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.
Fırçanın ulaşamadığı yerler
Ne kadar özenli fırçalarsanız fırçalayın, fırça kılları iki dişin birbirine değdiği yüzeylere tam olarak giremez. Diş arası çürükleri ve diş eti iltihabı sıklıkla bu bölgelerde başlar. Bu yüzden günde bir kez diş aralarını temizlemek önerilir:
| Araç | Kimler için uygun? |
|---|---|
| Diş ipi | Diş araları sıkı olan çoğu kişi |
| Arayüz fırçası | Diş araları geniş olanlar, köprü veya implant kullananlar |
| Ağız duşu | Diş teli, köprü veya implantı olanlar için yardımcı araç |
Ağız duşu, diş ipi ya da arayüz fırçasının yerini tamamen tutmaz; ek bir yardımcı olarak düşünülmelidir. Diş teli kullananlar için braketlerin çevresine özel ortodontik fırçalar da vardır.
Fırça ne sıklıkla değiştirilmeli?
Diş fırçasının ya da elektrikli fırça başlığının genellikle üç dört ayda bir değiştirilmesi önerilir. Kıllar bu süreden önce dağıldıysa beklemeden yenilemek gerekir; dağılmış kıllar plağı etkili biçimde temizleyemez. Ateşli bir hastalık geçirdikten sonra fırçayı değiştirmek de yaygın bir öneridir. Fırçayı kullandıktan sonra suyla durulayıp dik ve açık havada kurumaya bırakın, kapalı kutularda nemli saklamayın.
Ne zaman hekime başvurmalı?
Fırçalarken diş etleriniz sık sık kanıyorsa, diş etinde çekilme ya da şişlik görüyorsanız, belirli dişlerde süren hassasiyet veya geçmeyen ağız kokusu varsa bir muayene planlayın. Düzenli kontroller ve gerektiğinde yapılan profesyonel temizlik, evdeki bakımın ulaşamadığı diş taşlarını uzaklaştırır. Muayene ve koruyucu bakım hakkında Nilüfer diş hekimi sayfamıza göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Yemekten hemen sonra diş fırçalanır mı?
Çoğu yemekten sonra fırçalanabilir. Ancak meyve suyu, gazlı içecek ya da turunçgil gibi asitli yiyecek ve içeceklerden sonra mine geçici olarak yumuşadığı için fırçalamadan önce yarım saat kadar beklemek ve bu arada ağzı suyla çalkalamak önerilir.
Elektrikli fırça daha mı etkilidir?
Elektrikli fırçalar, özellikle tekniği oturtmakta zorlananlar ya da el becerisi kısıtlı olanlar için kolaylık sağlayabilir. Doğru teknikle ve yeterli sürede kullanılan manuel bir fırça da iyi bir temizlik sağlar; asıl belirleyici olan düzenli ve özenli fırçalamaktır.
Diş fırçası kaç ayda bir değiştirilmeli?
Genellikle üç dört ayda bir değiştirilmesi önerilir. Kıllar daha önce dağılır ya da yana yatarsa fırça beklemeden yenilenmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için diş hekiminize başvurun.
Randevu: online randevu alabilir, 0 (224) 554 66 66 numaralı telefondan ya da WhatsApp üzerinden bize ulaşabilirsiniz. Santral Klinik, 23 Nisan Mah. Mithatpaşa Cad. Paradise Life Residence No:10/D, 16130 Nilüfer/Bursa adresinde, pazartesiden cumartesiye 10:00 – 19:00 saatleri arasında hizmet verir.
Santral Klinik'te düzenli kontrol ve ağız bakımı
Santral Klinik'te düzenli kontrol ve ağız bakımı planlaması muayeneyle başlar; gerekirse görüntüleme yapılır ve seçenekler kişinin durumuna göre hekimle birlikte değerlendirilir. Sürecin aşamaları düzenli kontrol ve ağız bakımı sayfasında anlatılıyor.



