Diş dolgusu, çürük, kırık ya da aşınma nedeniyle kaybedilen diş dokusunun yerine konan ve dişin biçimini, çiğneme işlevini yeniden sağlayan bir tedavidir. Günümüzde en sık diş renginde kompozit dolgular kullanılır; daha geniş kayıplarda ise dişe ölçüyle hazırlanan inley veya onley gibi parçalar tercih edilebilir. Dolgunun ne kadar dayanacağı büyüklüğüne, dişin konumuna ve bakım alışkanlıklarına göre değişir.
Aşağıda dolgunun ne zaman gerektiğini, dolgu türleri arasındaki farkları, eski metal dolgularla ilgili sık sorulanları ve dolgunun ömrünü etkileyen etkenleri anlatıyoruz. Genel muayene ve tedaviler için Nilüfer diş hekimi sayfamıza da bakabilirsiniz.
Dolgu ne zaman gerekir?
Çürük, minenin bakterilerin ürettiği asitle çözünmesiyle başlar. Çok başlangıç düzeyindeki, henüz boşluk oluşturmamış lekeler bazen florür ve iyi bakımla izlenebilir. Ancak dişte boşluk oluştuğunda doku kendini yenileyemez; çürük temizlenip yerinin doldurulması gerekir.
Dolgu gerektiren sık durumlar şunlardır:
- Dişte gözle görülen ya da röntgende saptanan çürük
- Kırılmış ya da çatlamış küçük diş parçaları
- Diş eti çizgisinde aşınma ya da hassasiyet yaratan oyuklar
- Kenarı bozulmuş, kırılmış ya da altında çürük oluşmuş eski dolgular
Erken dönemde yapılan küçük bir dolgu, dişin büyük bir kısmını korur. Çürük ilerleyip sinire ulaştığında ise kanal tedavisi gerekebilir. Bu nedenle tatlı ya da soğukta hissedilen kısa süreli sızıları ertelememek önemlidir.
Kompozit (beyaz) dolgu
Kompozit, reçine ve ince cam benzeri parçacıklardan oluşan, diş rengine uyumlu bir dolgu malzemesidir. Dişe katman katman yerleştirilir ve her katman özel bir ışıkla sertleştirilir. Böylece dolgu aynı seansta tamamlanır.
Tipik bir seansta gerekirse bölge uyuşturulur, çürük doku temizlenir ve diş tükürükten yalıtılır. Ardından yüzeye bağlayıcı uygulanır, kompozit katmanlar hâlinde yerleştirilip sertleştirilir; son olarak kapanış kontrol edilir ve dolgu parlatılır. İşlemin süresi dolgunun büyüklüğüne ve dişin konumuna göre değişir.
- Avantajları: Diş rengine yakındır, dişe yapışarak tutunur ve çoğu zaman daha az doku kaldırılmasına izin verir. Ön ve arka dişlerde kullanılabilir.
- Dikkat edilecekler: Uygulama sırasında dişin kuru tutulması önemlidir. Çok geniş dolgularda zamanla aşınma, renklenme ya da kenar sızıntısı görülebilir.
İşlemden sonra birkaç gün sıcak-soğuk hassasiyeti olabilir; genellikle kendiliğinden azalır. Isırırken dolgunun yüksek kaldığını hissederseniz ya da hassasiyet artıyorsa hekiminize haber verin; küçük bir düzeltme çoğu zaman yeterlidir.
İnley ve onley
Kaybedilen doku geniş olduğunda ama dişin tamamını kaplayan bir kron gerekmediğinde inley ve onley seçenekleri düşünülebilir. Bu parçalar ağız dışında, porselen ya da kompozitten hazırlanır ve dişe yapıştırılır.
| İnley | Onley | |
|---|---|---|
| Kapladığı alan | Dişin çiğneme yüzeyindeki tepelerin arasında kalan bölge | Bir ya da daha fazla tüberkülü (tepeyi) de içine alır |
| Ne zaman tercih edilir? | Orta-geniş kayıplarda | Tepeleri zayıflamış ya da kırılmış dişlerde |
Ölçü geleneksel yöntemlerle ya da ağız içi tarayıcıyla alınabilir. Dijital diş hekimliği uygulamalarında tarama ve tasarım bilgisayar ortamında yapılır. Parça hazırlanana kadar dişe geçici bir dolgu konabilir. Bu seçenekler, dişin daha fazla dokusunun kaldırıldığı kronlara göre koruyucu bir ara çözüm olabilir.
Eski amalgam dolgular
Amalgam, gümüş renkli, metal karışımından oluşan ve uzun yıllar yaygın olarak kullanılmış bir dolgu malzemesidir. Bugün diş rengindeki malzemeler daha sık tercih edilmektedir. Ağzında eski amalgam dolgu bulunanların sık sorduğu soru, bu dolguların sökülüp sökülmemesi gerektiğidir.
Sağlam, kenarları uyumlu ve altında çürük bulunmayan bir amalgam dolgunun yalnızca rengi ya da eski olması nedeniyle sökülmesi genellikle önerilmez; çünkü sökme işlemi sırasında dişten bir miktar daha doku kaybedilir. Dolguda kırık, çatlak, kenar sızıntısı ya da altında çürük varsa değişim planlanır. Estetik nedenle değişim isteniyorsa, dişin durumu değerlendirilerek bunun avantaj ve sakıncaları konuşulur.
Dolgu ne kadar dayanır?
Dolgunun ömrü için tek bir süre vermek doğru olmaz. Aynı malzeme bir kişide uzun yıllar sorunsuz kalırken başka birinde daha erken yenilenmesi gerekebilir. Bu süreyi etkileyen başlıca etkenler şunlardır:
- Dolgunun büyüklüğü: Geniş dolgular daha fazla yük taşır.
- Dişin konumu: Arka dişlerdeki dolgular daha yoğun çiğneme kuvvetine maruz kalır.
- Diş sıkma ve gıcırdatma: Dolgu ve dişte aşınma ve çatlak riskini artırır.
- Ağız bakımı: Dolgu kenarında biriken plak yeni çürüğe yol açabilir.
- Beslenme: Sık şekerli ve asitli tüketim, sert yiyecekleri ısırma alışkanlığı.
- Kontroller: Küçük kenar sorunları erken fark edildiğinde dolgu onarılabilir.
Dolgulu dişlerin bakımı diğer dişlerden farklı değildir: günde iki kez florürlü macunla fırçalama, diş aralarının temizliği ve düzenli kontroller. Dolgunun bulunduğu bölgede yiyecek sıkışması, ipin takılması ya da yırtılması, renk değişimi veya ağrı fark ederseniz kontrolü ertelemeyin.
Sık sorulan sorular
Dolgudan sonra ne zaman yemek yenir?
Kompozit dolgu işlem sırasında ışıkla sertleştirildiği için klinikten çıktığınızda sertleşmiş olur. Asıl beklenmesi gereken uyuşukluğun geçmesidir; his dönmeden yemek yemek dudağı, yanağı ya da dili farkında olmadan ısırmaya yol açabilir. Hekiminiz dolgunun türüne göre ayrıca bir öneride bulunabilir.
Eski dolgular değiştirilmeli mi?
Sağlam, kenarları uyumlu ve altında çürük olmayan bir dolgunun yalnızca eski olduğu için değiştirilmesi genellikle gerekmez; her değişimde dişten bir miktar daha doku kaybedilir. Dolguda çatlak, kırık, kenarında çürük ya da sızıntı varsa veya diş hassaslaşmışsa yenileme gündeme gelir. Bu karar muayene ve gerekirse röntgenle verilir.
Dolgu yaparken uyuşturma gerekir mi?
Çürüğün derinliğine ve dişin hassasiyetine bağlıdır. Yüzeysel küçük dolgularda bazen gerekmeyebilir; derin çürüklerde ve hassas dişlerde lokal anestezi uygulanır. Bu konuda tercihinizi hekiminizle konuşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için diş hekiminize başvurun.
Dolgu ihtiyacınızın ya da eski dolgularınızın durumunun değerlendirilmesi için muayene randevusu alabilirsiniz. Online randevu alabilir, 0 (224) 554 66 66 numaralı telefonu arayabilir ya da WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz. Santral Klinik, Ataevler’e komşu 23 Nisan Mah. Mithatpaşa Cad. Paradise Life Residence No:10/D, 16130 Nilüfer/Bursa adresindedir; pazartesi–cumartesi 10:00 – 19:00 arası açıktır, pazar günü kapalıdır.
Santral Klinik'te düzenli kontrol ve ağız bakımı
Santral Klinik'te düzenli kontrol ve ağız bakımı planlaması muayeneyle başlar; gerekirse görüntüleme yapılır ve seçenekler kişinin durumuna göre hekimle birlikte değerlendirilir. Sürecin aşamaları düzenli kontrol ve ağız bakımı sayfasında anlatılıyor.



